Làm người - Dương Hán Quang

Làm người

Dương Hán Quang

Thúy Ngọc dịch

Mẹ tôi bị ốm phải nằm viện, tôi được giao nhiệm vụ chăm sóc mẹ.

Có rất nhiều người đến thăm mẹ, người nào cũng mang theo hoa quả và thức ăn bổ dưỡng. Gặp ai mẹ cũng nói: “Bác (anh, chị) có lòng đến thăm tấm thân già này, tôi cảm động lắm rồi, còn mang quà cáp làm gì? Hãy mang về cho các cháu ở nhà”.

Tất nhiên chẳng ai trong số họ mang quà về. Mẹ bảo tôi đưa lại cho họ nhưng họ đều lén để lại trên bàn rồi ra về.

Mẹ không thể ăn hết được số hoa quả và thức ăn bổ dưỡng đó bèn bảo tôi ăn cùng. Vừa ăn mẹ vừa hỏi tôi:

- Có ngon không?

Tôi nói:

- Ngon ạ.

Hai ngày sau, anh họ tôi đến thăm mẹ. Anh đi người không, không có hoa quả cũng không có thức ăn bổ dưỡng, tuy nhiên, trước khi về anh rút ra tờ bạc một trăm đồng đặt bên cạnh gối của mẹ. Mẹ vội cầm tiền lên trả lại anh, nhưng anh họ đã quay người bước ra cửa. Mẹ đưa tiền cho tôi, chỉ theo bóng anh họ và nói:

- Nhanh lên!

Tôi cầm tiền rồi chạy đuổi theo, một lúc lâu sau mới đuổi kịp. Anh họ một mực không chịu cầm lại tiền. Tôi cứ nhất quyết nhét tiền vào túi anh, nói:

- Anh cầm lấy đi, đừng để mẹ em thêm buồn nữa.

Anh họ lắc đầu, không biết làm thế nào, đành nói:

- Dì quả là một người tốt.

Tôi hoàn thành nhiệm vụ và trở về phòng. Mẹ hỏi:

- Sao con đi lâu thế?

Tôi nói:

- Anh họ đi nhanh quá, con phải đuổi mãi ra tận gốc cây ngọc lan ngoài kia.

- Thế tiền đâu?

- Con trả lại cho anh họ rồi.

Mẹ đang nằm vội ngẩng đầu lên:

- Thế anh ấy có nhận không?

- Anh ấy nhất định không nhận nhưng con cứ đút trả vào túi anh ấy.

Mẹ nằm phịch xuống, không nói gì cả, chỉ thở dài thườn thượt. Tôi lại gần mẹ:

- Mẹ đau ở đâu ạ?

Mẹ đưa bàn tay gầy guộc, xoa lên mặt tôi và nói:

- Đến bao giờ con mới biết làm người?

Tôi hoang mang hỏi mẹ:

-  Con đã làm sai gì ạ?

Mẹ chép miệng, dường như cười mà không cười, nói:

-  Mẹ là dì của anh họ con, giờ bệnh tật như thế này, anh ấy cho mẹ một trăm đồng chẳng lẽ không xứng đáng sao?

Tôi chợt hiểu ra, quay người định đuổi theo anh họ. Mẹ kéo áo tôi lại, nói:

- Con lại sai rồi!

Hai đàn dê - Dương Hàn Quang

Hai đàn dê

Dương Hán Quang

Vũ Phong Tạo dịch

Thượng đế thả hai đàn dê xuống thảo nguyên, một đàn ở phía bắc, một đàn ở   phía nam. Thượng đế còn cho đàn dê được chọn hai loài thiên địch, một loài là sư tử, một   loài là chó sói.

Thượng đế nói với đàn dê: “Nếu các ngươi muốn chó sói, thì cho một con, cho   nó tuỳ ý cắn các ngươi. Nếu như các ngươi muốn sư tử, thìcho hai con, các ngươi có thể tuỳ chọn một con trong hai con sư tử, còn có thể tuỳ lúc thay đổi chúng.”

Đàn dê phía nam nghĩ: Sư tử hung dữ khoẻ mạnh hơn chó sói rất nhiều, hay là lấy chó sói đi! Thế là, chúng bèn xin một con chó sói.

Đàn dê phía bắc nghĩ: Sư tử tuy hung dữ mạnh khoẻ hơn chó sói rất nhiều, nhưng chúng ta có quyền chọn lựa, hay là lấy sư tử đi! Thế là, chúng bèn xin hai con sư tử.

Sau khi tiến vào đàn dê phía nam, chó sói bắt đầu ăn thịt dê. Chó sói thân thể bé, lượng ăn cũng ít, một con dê cũng đủ nó ăn mấy ngày. Như vậy mấy ngày đàn dê mới bị truy sát một lần.

Đàn dê phía bắc chọn lựa một con sư tử, còn một con kia thì giữ lại trên chỗ thượng đế. Sau khi sư tử tiến vào đàn dê, sư tử cũng bắt đầu ăn thịt dê. Sư tử chẳng những hung dữ khoẻ mạnh hơn chó sói, mà lượng ăn cũng kinh người, mỗi ngày đều cần ăn một con dê. Như vậy đàn dê hàng ngày đều bị truy sát, kinh khủng vô chừng. Đàn dê vội vàng xin thượng đế thay đổi một con sư tử. Không ngờ, con sư tử bị thượng đế giữ lại quản lý luôn luôn không được ăn đang đói khó chịu đựng nuổi, nó xông vào đàn dê, ăn thịt dê càng điên cuồng hơn con dê trước kia. Đàn dê suốt ngày đến tối chỉ còn cách chạy trốn bảo mạng, đến ngay cỏ cũng sắp không ăn được nữa.

Đàn dê phía nam vui mừng mình chọn đúng thiên địch, lại cười chế diễu đàn dê phía bắc không có tầm nhìn. Đàn dê phía bắc vô cùng hối hận, xin thượng đế hắt đổ nước đắng, yêu cầu thay đổi thiên địch, muốn đổi một con chó sói. Thượng đế nói: “Thiên định một khi đã xác định, thì không thể thay đổi, mọi thế hệ đều phải tuân theo, quyền lợi duy nhất của các ngươi là chỉ được lựa chọn một trong hai con sư tử.”

Đàn dê phía bắc đành phải thường xuyên thay đổi hai con sư tử. Song hai con sư tử đều hung dữ tàn bạo như nhau, dù thay đổi con nào cũng đều bi thảm hơn nhiều đàn dê phía nam, bọn chúng dứt khoát không thay đổi nữa, để cho một con sư tử ăn thịt to béo núc ních, còn con sư tử kia thì gầy trơ xương. Khi thấy con sư tử gầy nhom sắp chết đói, đàn dê mới xin thượng đế đổi một con.

Trải qua cơn đói lâu dài, con sư tử gầy nhom dần dần ngộ ra một đạo lý: Mình tuy hung dữ mạnh khoẻ khác thường, một trăm con dê đều không là đối thủ, song vận mệnh của mình lại bị thao túng trong tay đàn dê. Đàn dê lúc nào cũng có thể trả mình trở về chỗ thượng đế, khiến cho mình bị đói meo dầy vò, thậm chí có thể chết đói. Sau khi nghĩ thông đạo lý này, con sư tử gầy nhom bèn đặc biệt khách khí với đàn dê, chỉ ăn thịt những con dê chết và dê ốm, phàm là những con dê khoẻ mạnh nó đều không ăn nữa.

Đàn dê hân hoan mừng rỡ vô cùng, có mấy con dê con đề nghị dứt khoát cố định xin con sư tử gầy nhom, không xin con sư tử béo nữa.

Một con dê già còn nhắc nhở rằng: “Con sư tử gầy sợ chúng ta trả nó về chỗ thượng đế sẽ bị đói, nên nó mới tốt với chúng ta như vậy. Vạn nhất con sư tử béo chết    đói, chúng ta không còn điều kiện chọn lựa nữ, sư tử gầy sẽ rất nhanh chóng khôi phục bản tính hung ác tàn bạo.”

Đàn dê cảm thấy dê già nói có lý, nhằm không để con sử tử kia chết đói, chúng vội vàng xin thay đổi nó trở lại.

Con sư tử kia vốn to béo, đã đói đến mức chỉ còn da bọc xương, đồng thời cũng hiểu vận mệnh của mình bị thao túng trong tay đàn dê. Để có thể ở lâu dài thêm trên thảo nguyên, cuối cùng nó tìm mọi cách lấy lòng đàn dê. Mà con sư tử bị trao lại cho thượng đế, thì buồn quá chảy nước mắt.

Sau khi trải qua trăm cay nghìn đắng, đàn dê phía bắc cuối cùng được sống một cuộc sống tự do tự tại.

Hoàn cảnh sống của đàn dê phía nam trái lại ngày càng bi thảm, con chó sói kia bởi vì không có đối thủ cạnh tranh, đàn dê lại không được phép thay đổi nó, nên nó càng tha hồ ngang ngược, mỗi ngày đều cắn chết mấy chục con dê, và con chó sói ấy từ lâu đã không thèm ăn thịt dê nữa, mà nó chỉ uống máu từ trong trái tim của dê mà thôi. Nó còn không cho phép dê kêu, con dê nào kêu thì lập tức nó cắn chết con ấy.

Đàn dê phía nam chỉ có thể oán than trong lòng: “Sớm biết như thế này, chẳng  thà cứ xin hai con sư tử còn hơn!”

Người bạn ở nhờ trong nhà xe - Dương Hán Quang

Người bạn ở nhờ trong nhà xe

Dương Hán Quang

Vũ Phong Tạo

            Lưu Cương và vợ là Tiểu Phượng vừa tắt đèn đi ngủ thì nghe thấy bên ngoài có người bấm chuông. Lưu Cương đành phải trở dậy mở cổng. Từ lỗ cửa anh nhìn ra ngoài chỉ thấy có một người tay xách hành lý đứng chờ. Nhìn kĩ một lát mới nhạn ra là bạn của anh thời đại học tên là Lâm Tuyêt Phong, đã nhiều năm họ không gặp mặt nhau.

            Lưu Cương nhiệt tình mời bạn cũ vào nhà. Lâm Tuyết Phong đặt lý hành xuống, tháo giày mới cẩn thận bước vào. Sau khi vào cửa, dưới ánh đèn, Lưu Dương mới nhìn rõ, anh bạn cũ này sao đến nông nỗi này? Túi hành lý vốn màu đen biến thành màu tro, ống quần dính đầy cỏ lá, y hệt mới từ bãi rác đến.

            Lâm Tuyết Phong mếu máo cười, nói: “Tớ ra ngoài gần nửa năm rồi, đi đến rất nhiều nơi, nhưng vẫn chưa tìm được việc làm. Cậu thấy đấy, tớ nhếch nhác quá. Nghe nói Thẩm Quyến có nhiều cơ hội, tớ đến thử vận may xem sao.”

            Lưu Cương nói: “Đừng nản lòng! Cậu sẽ tìm được việc làm ở Thẩm Quyến”.

            Nói xong, Lưu Cương bảo bạn học cũ tắm rửa, ăn cơm, rồi sắp xếp cho anh ta ngủ lại.

            Tiểu Phương hình như không hoan nghênh Lâm Tuyết Phong lắm, cô nói nhỏ với Lưu Cương: “Người này ở trong nhà ta em thấy không thoải mái chút nào, anh phải nghĩ cách để anh ta sớm ra đi, tốt nhất là ngày mai luôn”.

            Lưu Cương nói: “Anh ấy là bạn học cũ của anh, anh có mặt mũi nào mà đuổi anh ấy đi chứ”.

            Nghĩ một lát Tiểu Phương nói: “Thế thì thế này nhé! Chúng mình nói phải đi công tác xa.Anh ta không thể ở lì nhà ta mà không đi?”

            Nghe vậy Lưu Cương thở dài không nói gì.

            Sáng sớm hôm sau, vợ chồng Lưu Cương và Lâm Tuyết Phong cùng ăn cơm. Tiểu Phương giả vờ hỏi Lâm tuyết Phong có khó khăn gì? Lâm Tuyết Phong đáp: “Khó khăn nhất là không có chỗ trú chân!”.

            Tiểu Phương nói: “Lẽ ra anh có thể ở nhà chúng tôi, nhưng thật không may, tôi và Lưu Cương đều phải đi công tác, chiều nay đã phải đi, ít nhất cũng một tháng nữa mới về. Thật lòng rất áy náy, xin lỗi anh!”

            Lâm Tuyết Phong cười, Lâm Tuyết Phong chào từ biệt thật. Lưu Cương tiễn anh xuống tầng dưới, Lâm Tuyết Phong đột nhiên chỉ một phòng mái bằng ở tầng trệt hỏi: “Những phòng mái bằng nhỏ kia là nhà để xe phải không?”

            Lưu Cương nói: “Đúng, gian thứ hai là của tớ!”

            Lâm Tuyết Phong nói: “Tớ muốn để tạm hành lý ở trong nhà xe của cậu, không biết có được không”

            Lưu Cương nói: “Đương nhiên là được chứ!”

            Lưu Cương lập tức mở cửa nhà xe, bảo Lâm Tuyết Phong để hành lý vào.

            Lâm Tuyết Phong nói: “Còn phải phiền cậu cho tớ mượn một chiếc thìa khóa nhà xe!”

            Lưu Cương buột miệng nói ngay: “Không cần đâu! Cậu trở lại lấy đồ cứ nói một tiếng là được mà!”

            Lâm Tuyết Phong nói: “Cậu và Tiểu Phương đều đi công tác, ai mở của cho tớ?”

          Nghe câu ấy Lưu Cương đỏ nhừ mặt, ngại ngùng nói: “Cũng được!” rồi đưa cho Lâm Tuyết Phong một chiếc chìa khóa. Lâm Tuyết Phong hỏi: “Nếu như khi tớ lấy hành lý mà các cậu đi công tác chưa về, thì tớ để chìa khóa ở đâu?”

              Nghĩ một lát, Lưu Cương nói: “Cứ để trong hòm thư của tớ!”

            Sau khi để hành lý xong, Lưu Cương dõi mắt tiễn Lâm Tuyết Phong đi xa, anh thật lòng mong bạn học mau chóng tìm được việc làm.

            Lên đến tầng Tiểu Phương lại oán trách: “Anh không nên đưa chìa khóa nhà xe cho anh ta, nhỡ anh ta lấy trộm xe mô tô của nhà mình thì thế nào?”

             Nghe vậy Lưu Cương không vui nói: “Lâm Tuyết Phong tuyệt đối không phải là hạng người ấy.”

            Tiểu Phương vẫn chưa yên tâm, cô tìm thêm cách dùng xích sắt buộc chặt mô tô vào cổng sắt. Đêm đến Tiểu Phương rất lo lắng về chiếc mô tô của mình. Ngày hôm sau, trời vừa sáng, cô chạy ngay xuống nhà xe. Kết quả, Tiểu Phương phát hiện ra chẳng những mô tô vẫn còn nguyên vẹn mà nhà xe còn được quét dọn sạch sẽ, góc tường còn có hai tờ báo được gấp lại ngay ngắn.

            Tiểu Phương đem những phát hiện của mình nói cho Lưu Cương biết, Lưu Cương nói: “Rất có thể Lâm Tuyết Phong đã ngủ ở trong nhà xe!” Tiểu Phương không tin. Đêm ấy, hai người đều đứng ở cửa sổ, chăm chú quan sát nhà xe. Canh chừng đến hơn mười hai giờ đêm, quả nhiên trông thấy Lâm Tuyết Phong trở về, mở cửa đi vào nhà xe. Lưu Cương buồn rầu nói: “Bạn cũ của ta, chắc cùng đường rồi mới tìm đến ta, ta đối xử với anh ấy thế này ư, thật không nên!”

              Anh muốn mời Lâm Tuyết Phong lên.

            Tiểu Phương ngăn chồng lại nói: “Anh điên à? Đi xuống như vậy chẳng mất mặt lắm sao? Nhỡ anh bạn họ Lâm nói này nói nọ với tất cả bạn học cũ của anh, thì anh còn dám làm người nữa không?”

                Lưu Cương hỏi: “Thế phải làm thế nào?”

            Tiểu Phương nói: “Từ nay về sau chúng mình không thể gây tiếng động lớn trong nhà, ban đêm không được bật đèn, lên xuống lầu phải đặc biệt cẩn thận, tóm lại không được làm cho Lâm Tuyết Phong biết chúng ta ở nhà!”

            Từ đó Lưu Cương và Tiểu Phương sinh hoạt như một kẻ trộm, mặc dầu không đi xe mô tô mà vẫn phải đội mũ bảo hiểm lên xuống lầu để giấu mặt. Phiền toái nhất là vào ban đêm họ không dám bật đèn, đành phải lần tường mà đi.

            Cho mãi tới hai tháng sau, trông thấy chiếc chìa khóa xe trong hòm thư, Lưu Cương với Tiểu Phương mới thở phào. Họ thấy Lâm Tuyết Phong chỉ để lại chìa khóa, mà không để lại địa chỉ, cũng chẳng biết anh ta đi đâu, quan sát kỹ thấy nền nhà xe đã bị anh ta ngủ tới mức nhẵn bóng…

              Thật là trời đất khó lường, ba năm sau công ty mà Lưu Cương làm việc phá sản.

            Giống như Lâm Tuyết Phong ba năm trước, Lưu Cương đi khắp nơi tìm việc, đến đâu cũng bị từ chối. Giữa lúc chán nản thất vọng bỗng một hôm Lâm Tuyết Phong gọi điện đến, hỏi Lưu Cương có muốn than gia công ty của họ không, Lâm Tuyết Phong đã là giám đốc của một công ty lớn rồi.

            Lưu Cương mừng quá hỏi Lâm Tuyết Phong: “Tại sao bạn biết tớ thất nghiệp?”

            Lâm Tuyết Phong nói: “Kỳ thực tớ luôn quan tâm đến cậu.”

          Lưu  Cương hổ thẹn vô cùng, quá xúc động  nói ngay: “Tớ.. tớ trước đây đã lừa cậu, cậu có biết không?”

           Lâm Tuyết Phông nói: “Biết! Cậu và Tiểu Phương vẫn luôn ở nhà, nhưng lại dối tớ, nói phải đi công tác mấy tháng!”

            Lưu Cương hỏi: “Thế tại sao cậu vẫn đối xử tốt với tớ như vậy?”

           Lâm Tuyết Phong thở dài nói: “Khi tớ đến bước đường cùng, đã tìm đến rất nhiều bạn bè, cuối cùng không một người nào muốn giúp đỡ, chỉ có cậu vui vẻ trao chìa khóa nhà xe cho tớ, cho tớ ở trong nhà xe của cậu. Chính vì có nhà xe của cậu, tớ mới có chỗ đứng vững chân, mới có thể tiếp tục tìm việc. Không giấu gì cậu, khi ấy người tớ chỉ còn lại có mười đồng, so với bạn khác cậu tốt hơn nhiều, tớ phải cảm tạ cậu mới đúng!”

          Lưu Cương nghẹn ngào nói: “Cậu …tớ….” anh không biết nói thế nào cho phải, nước mắt lặng lẽ tuôn rơi.