Một phút thoáng qua - Quang Dũng

Một phút thoáng qua

Quang Dũng

Chưa gặp sao đành thương nhớ nhau ?

Đôi phen số mệnh cũng cơ cầu

Người đi mang nửa hồn đơn lẻ

Tôi về hoài vọng một đôi câu

Khói thuốc chiều sông hỡi dáng người !

Phương nào đôi mắt ngó xa xôi

Nào ai biết được niềm u ẩn

Từng lắng nhiều trong những mảnh đời

Tôi viết chiều nay chiều tưởng vọng

Làm thơ mình lại tặng riêng mình

Sông trôi luống gợi dòng vô hạn

Biền biệt ngày xanh xa ngày xanh

Thời đại bao lần khô nước mắt

Hoa đèn riêng gửi chút tâm tư

Ngắn dài đã học người thiên cổ

Vạn đại sầu lên chẳng bến bờ

Chiều ấy em về thương nhớ ai ?

Tôi chắc đường đi đã rất dài

Tim tím chiều hôm lên bóng núi

Dọc đường mờ những cánh hoa phai

Một chút linh hồn nhỏ

Đi về chân núi xanh

Màu tím chiều chầm chậm

Hoàng hôn nghe một mình

Giáo đường chuông rời rạc

Tan vỡ nhiều âm thanh

Một chút linh hồn nhỏ

Đi về chân núi xanh

Mắt người Sơn Tây - Quang Dũng

Mắt người Sơn Tây

Quang Dũng

Em ở thành Sơn chạy giặc về

Tôi từ chinh chiến cũng ra đi

Cách biệt bao ngày quê Bất Bạt

Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì

Vầng trán em mang trời quê hương

Mắt em dìu dịu buồn Tây phương

Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm

Em đã bao ngày em nhớ thương?

Mẹ tôi, em có gặp đâu không

Bao xác già nua ngập cánh đồng

Tôi nhớ một thằng con bé nhỏ

Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông!

Từ độ thu về hoang bóng giặc

Điêu tàn ôi lại nối điêu tàn!

Đất đá ong khô nhiều suối lệ

Em đã bao ngày lệ chứa chan?

Đôi mắt người Sơn Tây

U ẩn chiều lưu lạc

Buồn viễn xứ khôn khuây

Tôi gửi niềm nhớ thương

Em mang giùm tôi nhé

Ngày trở lại quê hương

Khúc hoàn ca rớm lệ

Bao giờ trở lại làng Bương Cấn

Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng

Sông Đáy chậm nguồn qua Phủ Quốc

Sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng

Bao giờ tôi gặp em lần nữa

Chắc đã thanh bình rộn tiếng ca

Đã hết sắc mùa chinh chiến cũ

Còn có bao giờ em nhớ ta?

1949

Kẻ ở - Quang Dũng

Kẻ ở

Quang Dũng

Mai chị về em gửi gì không

Mai chị về nhớ má em hồng

Đường đi không gió lòng sao lạnh

Bụi vướng ngang đầu mong nhớ mong

Quê chị về xa tít dặm xa

Rừng thu chiều xao xác canh gà

Hoa rơi khắp lối sương muôn ngả

Ngựa lạc rừng hoang qua lướt qua

Ngựa chị dừng bên thác trong veo

Lòng chị buồn khi nắng qua đèo

Nơi đây lá dạt vương chân ngựa

Hươu chạy quay đầu theo ngó theo

Rừng đêm nhoà bóng nhớ hoang mang

Ngựa chị dừng bên thác sao vàng

Sao rơi đáy nước vương chân ngựa

Buồn dưng đôi mi hàng lại hàng.

Hồ Nam - Quang Dũng

Hồ Nam

Quang Dũng

Ai biết Hồ Nam giờ ra sao ?

Xa cách hồn quê động bóng cau

Ðám cưới qua đò quai nón mới

Mười năm còn tưởng bóng cô dâu

Ai biết Hồ Nam giờ đổi thay

Bãi sỏi gầm quanh nước réo ngày

Em nhỏ tắm trâu chiều núi biếc

Giờ em chiến sĩ ở đâu đây

Ai nhớ Hồ Nam mây trắng xa

Giây nói tham mưu giăng mọi nhà

Tư lệnh cùng dân ăn cỗ giỗ

Ði rồi còn nhắc mãi quân ta

"Một hàng cau phơ phất

Một hàng mây xa xôi

Trong mưa chiều hiu hắt

Buồn lắm Hồ Nam ơi!"

Vàng cũ thời gian trang nhật ký

Bâng khuâng y tá mắt trông người

Chưa vào chiến dịch – quân y vắng

Quê nhà Hà Nội dạ như khơi.

Đôi bờ - Quang Dũng

Đôi bờ

Quang Dũng

Thương nhớ ơ hờ , thương nhớ ai ?

Sông xa từng lớp lơp mưa dài

Mắt kia em có sầu cô quạnh

Khi chớm heo về một sớm mai

Rét mướt mùa sau chừng sắp ngự

Bên này em có nhớ bên kia

Giăng giăng mưa bụi qua phòng tuyến

Quạnh vắng chiều sông lạnh bến tề

Khói thuốc xanh dòng khơi lối xưa

Ðêm đêm sông Ðáy lạnh đôi bờ

Thoáng hiện em về trong đáy cốc

Nói cười như chuyện một đêm mơ

Xa quá rồi em người mỗi ngả

Bên này đất nước nhớ thương nhau

Em đi áo mỏng buông hờn tủi

Dòng lệ thơ ngây có dạt dào ?

Đêm Bạch Hạc - Quang Dũng

Đêm Bạch Hạc

Quang Dũng

Có những chiếc giường lạ

Nhìn ra mảnh sân nào

Nửa đêm chợt thức giấc

Thấy ta nằm ở đâu...

Như cánh chim mỏi cánh

Lạc vào rừng không quen

Không chọn cành ngủ đỗ

Nào mong gì ấm êm.

Đêm nay đêm Bạch Hạc

Ta tạt vào nhà ai

Nghe sông Lô cuộn nước

Dềnh lên suốt đêm dài.

Sớm mai rồi tiễn biệt

Tóc đẹp nhường bâng khuâng

Một đêm dài để nhớ

Những người xa vô cùng.

Mái nhà đêm Bạch Hạc

Có nhớ người đi không.

Việt Bắc 1967

Cố quận - Quang Dũng

Cố quận

Quang Dũng

Trăng sáng vẫn vờn đôi bóng cau

Ngồi đây mà gửi nhớ phương nào

Gió mát lung linh vầng Bắc Đẩu

Tiếng hè ếch nhái rộn bờ ao.

Ngồi đây năm năm miền ly hương

Quê người đôi gót mải tha phương

Có những chiều chiều trăng đỉnh núi

Nhà ai chày gạo giã đêm sương

Tịch mịch sầu vơi bèo râm ran

Côn trùng im ỉm lối trăng tàn

Người ơi quê cũ đèn hoe ngọn

Tóc bạc trông chừng cảnh héo hon

Ngõ trúc quanh quanh sầu bóng lá

Trăng vàng rơi rắc nẻo nào xưa

Ngõ cũ không mong người trở lại

Mà mùi hoa mộc vẫn thơm đưa

Đốt khói lên rồi hương viễn vông

Dòng xanh thoáng biến cảnh hư không

U hiển liễu trai về quá khứ

Chuối vườn rũ lá đóm bay vòng

Em ơi, em ơi đêm dần vơi

Trông về phương ấy ngóng trông người

Trăng có soi qua vầng tóc bạc

Nẻo về cố quận nhớ thương ôi!

Chiêu quân - Quang Dũng

Chiêu quân

Quang Dũng

Tuyết lạnh che mờ trời Hán Quốc

Tỳ bà lanh lảnh buốt cung thương

Tang tình năm ngón sầu dâng lệ

Chiêu Quân sang Hồ xừ hồ xang

Đây Nhạn Môn Quan đường ải vắng

Trường Thành xa lắm Hán Vương ơi!

Chiêu Quân che khép mền chiên bạch

Gió bấc trời Phiên thấm lạnh rồi

Ngó lại xanh xanh triều Hán Đế

Từng hàng châu lệ thấm chiên nhung

Quân vương chắc cũng say và khóc

Ái khanh! Ái khanh! Lời nghẹn ngùng

Hồ xang hồ xang xừ hồ xang

Chiêu Quân nàng ơi lệ dâng hàng

Lã chã trời Phiên mưa tuyết xuống

Chiêu Quân sang Hồ, xừ hồ xang.

Buồn êm ấm - Quang Dũng

Buồn êm ấm

Quang Dũng

Có những đêm trường buông gối chăn

Giận mình êm ấm chán tình nhân

Tủi hờn với cả lời săn sóc

Của những người lo tới phận mình

Vi vút nỗi mình ai thấu nhẽ

Chao ơi tri kỷ ở ngàn phương

Ðêm đêm gió cuốn từng cơn nhớ

Từng trận sầu tư lướt thướt đường

Giọt giọt mưa rơi ngoài mái lạnh

Trong này hơi gối với hơi chăn

Sầu xưa muôn dặm buồn êm ấm

Nghe từng giọt nước thấu năm canh

Nhỏ bé chao ơi lời dịu ngọt

Lòng buồn nghi cả đến tình yêu

Từ độ sa vào hồ nước mắt

Cánh bằng muôn dặm cũng chìm theo

Không biết ngày mai trời có xanh

Ðường xa xa nắng có mông mênh

Ðêm đêm mơ thấy làm khăn gói

Ðể sớm mai rồi vẫn quẩn quanh

Chưa chắc cây cao hồ dễ im

Sông sâu hồ dễ đủ im lìm

Cây cao chừng đợi giờ giông tố

Sông đợi mùa dâng sóng nước lên.

Bố Hạ - Quang Dũng

Bố Hạ

Quang Dũng

Cuối năm trên đường đi Bố Hạ

Tháng chạp mùa cam lửa đốm vườn

Bãi sỏi quanh co dòng nước chậm

Cheo leo cầu tạm vắt sông Thương

Xe ngựa bình yên leo dốc đỏ

Cuối năm trên đường đi Bố Hạ

Đỉnh đồi quán sậy dựng phên lau

Ngựa dừng rủ bụi than tàu hỏa

Đường ấp chia tay khách hỏi chào

Cuối năm trên đường đi Bố Hạ

Ruộng bậc thang còn trơ gốc rạ

Rừng núi mờ xa khói trẻ trâu

Tơi nón trung du em về đâu

Nhớ ai trên đường đi Bố Hạ ...

Rừng xa Yên Thế hùm thiêng nằm

Đồn cũ Phồn Xương rét cuối năm

Râu tóc tướng quân cờ nghĩa ruổi

Ngựa chiến băng đường dấu còn mới

Nép bóng vườn cam đường Bố Hạ

Mả Tây, tri huyện lập công làm

Bia ký quân thù trận Nhã Nam.

Những cô hàng xén - Quang Dũng

Những cô hàng xén

Quang Dũng

Rặng vải ven sông Đáy (1)

Um tùm bóng cuối xuân

Sông cạn phơi lòng cát trắng

Người qua nâng váy ôm quần

Những gánh hàng xén bồ căng

Má hồng thôn nữ

Thoảng mùi thơm quê mùa

Hơi thở ấm trầu đen rưng rức

Mẹ già nón nhẹ bay tua

Rặng vải um tùm quả chín

Mòng mọng căng lên sức sống chan hòa

Cuối xuân mây lạnh

Đầu hạ gió đưa

Tu hú phương nào bịn rịn

Tu hú tu hú

Mùa vải ven bờ

Nơi quê hương trời xưa ấu thơ

Mái tóc em vừa vương hương bưởi

Chân nhẹ nhàng còn dính phấn hoa

Thôn nào cô mới đi qua

Gà vừa gáy sáng

Thắt lưng đào bên sông im lặng

Kĩu kịt đôi bồ

Các cô hàng xén ngày xưạ

Các cô hàng xén ngày xưa

Gương tròn bỏ túi

Tóc giắt hoa nhài

Hay ngậm ngùi xem Nhị Độ Mai (2)

Gấp trang sách lại thương đời Cúc Hoa (3)

Trong bồ đủ loại Tây Du (4)

Chinh Đông Chinh Tây (5)

Bìa sơn dầu gáy mốc

Đôi cuốn Thạch Sanh

Một chồng Trê Cóc (6)

Khi gió mùa xuân

Xanh càng tươi lộc

Bói trang Kiều xem chuyện nhân duyên

Tiếng trường xa đã điểm

Đường về trường huyện xôn xao

Các cô đôi má ửng đào

Mấy anh lớp nhất lối nào vừa qua

Hàng các cô

Ngòi bút “ba la”

Giấy tây, phẩm tím

Mươi bó quản bút

Thước kẻ tẩy chì

Các anh sắp đến mùa thi

Lúa đồng cũng sắp đến kỳ vàng hoẹ

Rặng vải quanh đường về

Quả ngả màu hoàng hôn đỏ sẫm

Sóng hiu hiu chiều

Gió mát ven đê

Các cô hàng xén gánh về

Tiếng cười khúc khích

Tu hú im rồi

Vàng nghiêng nắng chếch

Các cô về qua sông

Sông Đáy xuôi dài cồn cát mênh mông

Làng bên bờ xanh mía

Thoảng mùi hoa lan hoa nhài nhè nhẹ

Tiếng nói xa dần

Chiều tím cuối mùa xuân

Sông nước trong xanh

Những bước chân tròn cát mịn

Hàng cau chiều phất phơ

Diều sáo vang lên trăng sáng tỏ

Ngõ làng rộn tiếng cười reo, chó sủa

Hoa lan vào ngõ tối còn thơm

Các cô hàng xén về làng

Các cô hàng xén về làng

Mai lại đi từ tối đất

Cần cù nuôi mẹ nuôi em

Những cô hàng xén tên xinh

Đẹp như ca dao nước Việt.

Chú thích

1.      Tên một con sông miền Bắc Việt Nam, rút nước từ sông Hồng ra vịnh Bắc Bộ, chảy qua địa bàn các tỉnh thành Hà Nội, Hòa Bình, Hà Nam, Ninh Bình và Nam Định

2.     Truyện thơ Nôm Việt Nam, khuyết danh, gồm 2.826 câu lục bát, có cốt truyện dựa theo tiểu thuyết Trung Quốc nhan đề “Trung hiếu tiết nghĩa Nhị độ mai truyện” ra đời khoảng đời Minh – Thanh, căn cứ vào một số sự thực lịch sử đời Đường

3.       Nhân vật nữ chính trong truyện thơ Nôm Phạm Công Cúc Hoa

4.      Tây Du Ký, một trong những tác phẩm kinh điển trong văn học Trung Hoa

5.      Tiết Nhơn Quý chinh Đông và Tiết Đinh San chinh Tây, hai tác phẩm văn học cổ Trung Hoa

6.      Truyện dân gian Việt Nam